به گزارش پایگاه خبری افندا، دانشمندان موفق به شناسایی پروتئینی کلیدی در مغز شدهاند که به عنوان تنظیمگر اصلی ریتم شبانهروزی (Circadian Rhythm) عمل میکند. این کشف که میتواند به توسعه درمانهای نوین برای اختلالات خواب، افسردگی فصلی و حتی برخی بیماریهای متابولیک منجر شود، در مجله Nature Neuroscience منتشر شده است.
🧬 پروتئین «TIMELESS» و ساعت زیستی مغز
پژوهشگران دانشگاه نورثوسترن دریافتند که پروتئینی به نام TIMELESS در هسته سوپراکیاسماتیک (SCN) — مرکز اصلی کنترل ساعت زیستی در هیپوتالاموس — نقش حیاتی در هماهنگسازی ریتمهای روزانه بدن ایفا میکند. این پروتئین با دریافت سیگنالهای نوری از شبکیه چشم، چرخههای ۲۴ ساعته خواب و بیداری را تنظیم میکند.
📊 یافتههای کلیدی
▫️ موشهای فاقد پروتئین TIMELESS دچار اختلال کامل در چرخه خواب-بیداری شدند.
▫️ سطح این پروتئین در افراد مبتلا به اختلال عاطفی فصلی (SAD) به طور قابلتوجهی پایینتر از افراد سالم است.
▫️ تحریک مصنوعی تولید این پروتئین در موشها، ریتم شبانهروزی مختلشده را ظرف ۴۸ ساعت به حالت عادی بازگرداند.
💬
دکتر سارا جانسون، سرپرست تیم تحقیقاتی، میگوید: «ما برای اولین بار نشان دادهایم که میتوان با هدفگیری یک پروتئین واحد، کل سیستم ساعت زیستی را بازنشانی کرد. این یافته نهتنها برای درمان بیخوابی، بلکه برای افسردگی فصلی، جتلگ و حتی اختلالات متابولیک ناشی از کار شیفتی کاربرد دارد.»
🔮 چشمانداز درمانی
تیم تحقیقاتی اکنون در حال توسعه دارویی است که میتواند تولید پروتئین TIMELESS را در مغز افزایش دهد. فاز نخست کارآزمایی بالینی انسانی برای سال ۲۰۲۷ برنامهریزی شده است. در صورت موفقیت، این دارو میتواند جایگزینی ایمنتر و مؤثرتر برای قرصهای خواب فعلی باشد.
📝 ترجمه و گزارش اختصاصی: پایگاه خبری افندا
📥 منبع: ScienceDaily
🟢 بله، روبیکا و ایتا: @afanda
🟡 تلگرام: @afandanews
#ساعت_زیستی #پروتئین_TIMELESS #اختلالات_خواب #افسردگی_فصلی #ریتم_شبانهروزی #علوم_اعصاب #افندا