به گزارش پایگاه خبری افندا، دانشمندان دانشگاه جانز هاپکینز موفق شدهاند با دستکاری یک کانال یونی کلیدی در غشای داخلی میتوکندری سلولهای قلب، آبشار مخرب منجر به مرگ سلولی و نارسایی قلبی را مهار کنند. این دستاورد که نتایج آن در تاریخ ۱۲ ژوئن ۲۰۲۶ (۲۲ خرداد ۱۴۰۵) در مجله Science Advances منتشر شده است، یک مسیر درمانی کاملاً جدید را برای میلیونها بیمار مبتلا به نارسایی قلبی ترسیم میکند.
🧬 میتوکندری؛ نیروگاهی که به بمب ساعتی بدل میشود
میتوکندریها که به عنوان نیروگاههای سلولی شناخته میشوند، همزمان نقشی حیاتی در تنظیم مرگ برنامهریزیشده سلولی یا آپوپتوز (Apoptosis) ایفا میکنند. پژوهشگران در این مطالعه دریافتند که کانالهای پتاسیم حساس به ATP (mitoKATP) واقع در غشای داخلی میتوکندری، دروازهبانهای اصلی این فرآیند هستند. هنگامی که قلب تحت فشار ناشی از حمله قلبی یا فشار خون بالا قرار میگیرد، این کانالها دچار اختلال عملکرد میشوند و تعادل یونی ظریف میتوکندری را بر هم میزنند. این آشفتگی یونی، همانند کلیدی که یک بمب ساعتی را فعال میکند، آبشار مرگ سلولی را آغاز کرده و بافت قلب را به سمت نارسایی پیش میراند.
🧪 هدفگیری هوشمندانه با نانوذرات
بزرگترین چالش پیشین در مطالعه این کانالها، ناتوانی در دستکاری مستقیم آنها بدون تأثیر بر کانالهای مشابه در غشای خارجی سلول بود. تیم جانز هاپکینز با یک راهکار نانوفناورانه این مانع را پشت سر گذاشت. آنها نانوذرات زیستسازگاری طراحی کردند که یک ترکیب فعالکننده اختصاصی کانال mitoKATP را مستقیماً به غشای داخلی میتوکندری سلولهای قلب موشهای مبتلا به نارسایی قلبی رساند. نتایج بسیار امیدوارکننده بود:
· کاهش ۴۰ درصدی در ناحیه بافت مرده (اسکار) قلب
· بهبود ۳۵ درصدی در توانایی پمپاژ خون (کسر جهشی یا Ejection Fraction)
· پیشگیری از بزرگشدگی آسیبرسان بطنهای قلب
دکتر سارا کیم، استاد قلب و عروق دانشگاه جانز هاپکینز و سرپرست این مطالعه، در توضیح اهمیت این کشف میگوید:
«ما برای نخستین بار نشان دادهایم که هدفگیری مستقیم کانالهای پتاسیم درون میتوکندری نهتنها مرگ سلولی را متوقف میکند، بلکه به بافت قلب فرصتی برای ترمیم و بازیابی عملکرد خود میدهد. این یک تغییر پارادایم از “مدیریت نارسایی” به “بازیابی عملکرد” است.»
💊 پیامدهای درمانی برای میلیونها بیمار
نارسایی قلبی یکی از شایعترین علل مرگومیر در جهان است که تنها در ایالات متحده حدود ۶.۵ میلیون بزرگسال را تحت تأثیر قرار داده است. درمانهای کنونی عمدتاً بر مدیریت علائم و کاهش بار کاری قلب متمرکزند و هیچیک مستقیماً مرگ سلولی زمینهای را هدف نمیگیرند. این رویکرد جدید، نخستین گام به سوی توسعه داروهایی است که میتوانند از دست رفتن سلولهای قلبی را در مراحل اولیه متوقف کنند. تیم تحقیقاتی اکنون در حال بهینهسازی این نانوذرات برای استفاده در آزمایشهای بالینی انسانی است و امیدوار است طی ۳ تا ۵ سال آینده، فاز نخست کارآزماییهای بالینی را آغاز کند.
افق پیش رو
این پژوهش که با حمایت مالی مؤسسه ملی قلب، ریه و خون آمریکا (NHLBI) انجام شده، نهتنها برای نارسایی قلبی، بلکه برای سایر بیماریهای ناشی از مرگ سلولی مانند سکته مغزی، بیماریهای تحلیلبرنده عصبی و آسیبهای ناشی از خونرسانی مجدد (Reperfusion Injury) نیز نویدبخش است. متخصصان این یافته را یکی از مهمترین پیشرفتهای حوزه قلب و عروق در دهه اخیر توصیف کردهاند.
—
📝 ترجمه اختصاصی و تنظیم خبر: پایگاه خبری افندا
📥 منبع: ScienceDaily | دانشگاه جانز هاپکینز
🟢 بله: @afanda
🔵 روبیکا و ایتا: @afanda
🟡 تلگرام: @afandanews
#نارسایی_قلبی #میتوکندری #مرگ_سلولی #پتاسیم #نانوفناوری #کشف_علمی #افندا